Op 29 maart 2023 werd het decreet tot wijziging van het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Dit wijzigingsdecreet gaat verder in op de wijzigingen die met het decreet ter versterking van de lokale democratie van 16 juli 2021 zijn aangebracht. Specifiek met betrekking tot het debiteurenbeheer - conform artikel 177 van het decreet lokaal bestuur - richt dit wijzigingsdecreet in artikel 39 zich in het bijzonder op het voorkomen van schuldopbouw en het bestrijden van armoede.
Het wijzigingsdecreet beoogt met accent op armoedebestrijding de toegang van elke burger tot de sociale, economische en culturele grondwettelijke rechten te waarborgen en daardoor armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting te voorkomen, te verminderen en op te lossen. Het komt de lokale overheden toe binnen de
uitoefening van hun lokale bevoegdheden om bij te dragen aan deze doelstelling van algemeen belang en bijvoorbeeld initiatieven te nemen ter voorkoming van schuldopbouw in de strijd tegen armoede.
Lokale besturen moeten binnen de uitoefening van hun lokale bevoegdheden zoals het debiteurenbeleid maximaal inzetten om armoede te bestrijden en te voorkomen. De lokale overheden zijn autonoom bij het invullen van initiatieven hiertoe. Dit kan bijvoorbeeld door een gecoördineerd beleid op te zetten rond het innen van schulden, m.a.w. een gecentraliseerd beleid van invorderingen en een centraal afbetalingsplan voor alle schulden in plaats van groepsbrede inningen die naast elkaar gebeuren en een afbetalingsplan per schuld/vordering. Dit kan gecongrueerd vertaald worden in centralisatie van het groepsbrede debiteurenbeheer en aandacht voor “eenheid van dossier”.
Een centralisatie van invorderingen binnen de gemeente, het OCMW, de verschillende diensten die vorderingen maken, de autonome bedrijven en andere groepsleden als de politie, de hulpverleningszone, welzijnssector, … Dit is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Enkele mogelijkheden hierbij zijn onder andere(niet limitatief):
- omzetten van vorderingsbeheer naar debiteurenbeheer;
- gegroepeerde aanmaningen met beperken van administratiekosten ten aanzien van dezelfde debiteur;
- samenbrengen van vorderingen van de gemeente en van het OCMW om tot één centraal debiteurenbeheer te komen;
- slechts één centrale dienst concentreert zich op het debiteurenbeheer van alle vorderings-types binnen de groep à gemeentebelastingen, facturen gemeente, facturen OCMW, GAS-overlast-boetes, GAS-4-boetes, GAS-5-boetes, schadedossiers, LEZ-boetes, dwangsommen, rechtsplegings-vergoedingen, dwangsommen, …;
- slechts één dossier per debiteur ongeacht het vorderingstype en/of de innende instantie;
- het debiteurenbeheer wordt groepsbreed gecentraliseerd inclusief de autonome bedrijven;
- kunnen beschikken over één debiteurentoepassing die geconnecteerd is met alle boekhoud-pakketten van de gemeente, het OCMW, de autonome bedrijven, de brandweer, de politie, … zodat centraal schuldvorderingen kunnen opgemaakt worden en/of één globaal afbetalingsplan kan afgesloten worden;
- …
Binnen een groep en dus over de diensten heen, moet het mogelijk zijn om een centraal afbetalingsplan te maken voor burgers die zich in een situatie van armoede bevinden om zo een toename van de invorderingskosten maximaal te voorkomen en beperken.
Conform het “only once principe” is het de bedoeling dat de kwetsbare burger slechts één keer zijn financieel verhaal moet vertellen en worden zijn financiële gegevens slechts
éénmaal opgevraagd en bewaard. Deze financiële gegevens kunnen evenzeer bekomen worden via authentieke bronnen waar de gemeente of het OCMW toegang tot heeft.
Dergelijke initiatieven van doelgroepgericht ‘globaal debiteurenbeleid’ kunnen de verwerking van persoonsgegevens noodzakelijk maken. We denken hierbij aan de consultatie van de authentieke bron van de Kruispuntbank van Sociale Zekerheid noodzakelijk om financieel kwetsbare burgers te kunnen identificeren. Door een centralisatie van het debiteurenbeheer wordt vermeden dat er een uitwisseling van persoonsgegevens over verschillende stadsdiensten heen zal gebeuren.
